سایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – محققان دانشگاه حکیم سبزواری با همکاری دانشگاه علوم پزشکی تهران نانوحسگری را طراحی کردند که قادر است مقادیر اندک داروی ضد صرع و پارکینسون مصرف شده را به‌ دقت اندازه‌گیری کند.

نانوحسگر

به گزارش پی اچ دی آزمون به نقل از ایسنا، امروزه پیشرفت‌های علمی صورت گرفته در زمینه‌ داروسازی و پزشکی افزایش یافته است. ایران یکی از پرمصرف‌ترین کشورها در زمینه‌ استفاده از دارو است.

بیماری پارکینسون یکی از شایع‌ترین بیماری‌های پیش‌رونده‌ عصبی در سیستم اعصاب مرکزی به شمار می‌رود. این بیماری مردان را ۵٫۱ برابر بیش از زنان مبتلا می‌کند. در سراسر جهان ۱۰ میلیون نفر از بیماری پارکینسون رنج می‌برند.

داروی انتاکتپون یک داروی مهارکننده برای درمان بیماری پارکینسون است. تعیین دقیق درجه‌ خلوص داروها یکی از پارامترهای مهم در مراحل ساخت دارو پیش از ورود به بازار مصرف است. همچنین تعیین دقیق مقدار داروی مصرف شده و یا دفع شده از بدن می‌تواند جهت افزایش کارایی درمانی دارو ضروری باشد.

دکتر مهدی بقایری از اعضای هیأت علمی دانشگاه حکیم سبزواری در این باره گفت: بیش از ۹۰ درصد داروهای مصرفی دارای ساختارهای شیمیایی سنتزی بوده و عدم اطلاع‌ رسانی دقیق در رابطه با نحوه مصرف، میزان مصرف و پرهیزهای غذایی و دارویی لازم هنگام مصرف دارو، سبب بروز مسمومیت‌های پنهان و آشکار دارویی می‌شود.

وی از اجرای تحقیقاتی در این زمینه خبر داد و یادآور شد: در این طرح تحقیقاتی به کمک نانوذرات نقره یک حسگر الکتروشیمیایی جهت تشخیص و اندازه‌گیری داروی ضد پارکینسون انتاکتپون طراحی و ساخته شد.

این محقق خاطرنشان کرد: نانوحسگر ساخته شده در این طرح می‌تواند مقادیر اندک دارو را با سرعت‌ بالا اندازه‌گیری کند ضمن آنکه از ویژگی‌هایی چون زیست سازگاری و تکرارپذیری بالا از دیگر مزایای این نانوحسگر در مقایسه با روش‌های مشابه است.

بقایری، در خصوص ساختار نانوحسگر طراحی شده افزود: این نانوحسگر از یک الکترود کربن شیشه‌ای تشکیل شده که نانو ذرات نقره بر روی آن تثبیت شده است. به ‌منظور جلوگیری از کلوخه شدن و تجمع نانو ذرات نقره از نانولوله‌های کربنی عامل دار شده به ‌عنوان بستر احیای الکتروشیمیایی و سنتز نانوذرات بر سطح الکترود کربن شیشه‌ای استفاده شده است. نانوحسگر تهیه شده از پایداری و گزینش پذیری قابل قبولی نسبت به داروی انتاکتپون برخوردار است.

وی ادامه داد: ابتدا نانولوله‌های کربنی با ماده‌ متفورمین عامل دار شده و بر روی الکترود کربن شیشه‌ای قرار داده  و پس از آن نانو ذرات نقره به روش ترسیب الکتروشیمیایی بر روی الکترود کربن شیشه‌ای اصلاح شده سنتز شد. سپس الکترود تولید شده به‌وسیله‌ روش‌های میکروسکوپی و پراش پرتو ایکس مشخصه یابی و در نهایت مقدار انتاکاپون در نمونه‌ زیستی به ‌وسیله‌ نانو حسگر اندازه‌گیری شد.

این عضو دانشگاه حکیم سبزواری یادآور شد: بر اساس نتایج به ‌دست‌آمده، کمترین مقدار داروی انتاکتپونی که این حسگر قادر به شناسایی و اندازه‌گیری آن است، ۱۵٫۳ نانومولار بوده است.

به گفته وی اندازه‌گیری این داروها می‌تواند موجب بهبود بررسی روند عملکرد درمانی بیماری‌های صرع و پارکینسون شود.

این تحقیقات حاصل تلاش‌های دکتر مهدی بقایری، دکتر امیرحسن امیری، دکتر بهروز ملکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه حکیم سبزواری، دکتر ملیحه برازنده عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و سمانه فرهادی دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه حکیم سبزواری است و نتایج آن کار در مجله Materials Science and Engineering C به چاپ رسید.