سایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – رییس پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی جهاددانشگاهی از موفقیت این پژوهشکده در بومی‌سازی ماده تعلیق‌کننده نفت خبر داد و گفت: علاوه بر آن، روشی برای کاهش اصطکاک در خطوط انتقال به منظور افزایش دبی آنها ارائه کردیم.

شیرین سازی نفت

مسعود کمبرانی در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه این پژوهشکده اولین پژوهشگاه جهاد دانشگاهی بوده که در سال ۷۶ تاسیس شد، افزود: این پژوهشگاه دارای چهار گروه پژوهشی و چهار گروه تخصصی است و تمرکز فعالیت ما بر بومی‌سازی دانش فنی مواد شیمیایی است.

وی با تاکید بر اینکه عمده فعالیت تحقیقاتی ما در زمینه ساخت مواد شیمیایی در حوزه صنعت نفت متمرکز شده است، ادامه داد: عمده‌ترین محصولات تولید شده در صنایع بالادستی نفت شامل افزودنی‌های سیمان‌های حفاری مانند FLC، گزمیتیشن و DRL برای انتقال نفت و کاهش اصطکاک در لوله‌های انتقال نفت می‌شود.

کمبرانی تولید مواد تعلیق‌شکن نفتی یا دمولسیفایر را از جمله دستاوردهای تحقیقاتی این پژوهشکده نام برد که در حوزه‌های نفتی بی‌بی‌حکیمه و چشمه‌خشک تست میدانی شده‌اند.

وی در این باره توضیح داد: زمانی که نفت خام از چاه خارج می‌شود، امولسیونی از نفت خام، گاز و آب نمک است که گاز آن در بخش جداکننده جداسازی می‌شود و جداسازی آب نمک از نفت خام در واحدهای نمک‌زدا صورت می‌گیرد.

رئیس پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی با تاکید بر اینکه امولسیون نفت خام تنها با استفاده از دمولسیفایر (تعلیق‌کننده) شکسته می‌شود، خاطرنشان کرد: با اضافه کردن دمولسیفایر به نفت خام، امولسیون آن شکسته شده و آب نمک از نفت خام جداسازی خواهد شد.

به گفته وی، آب نمک همراه با نفت خام موجب کاهش کیفیت نفت برای صادرات می‌شود ضمن آنکه قابلیت استفاده در پالایشگاه‌ها را نخواهد داشت.

کمبرانی دمولسیفایر را یک ماده با اهمیت و استراتژیک در صنعت نفت توصیف کرد و ادامه داد: در صورتی که کشور به دانش فنی ساخت این ماده دسترسی نداشته باشد کارخانجات نمک‌زدایی تعطیل خواهند شد. از این رو در پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی به دانش فنی ساخت این ماده دست یافتیم.

وی با بیان اینکه این ماده تاکنون به کشور وارد می‌شد، اظهار کرد: دمولسیفایر به صورت فرموله شده توسط چند شرکت ایرانی به شرکت نفت فروخته می‌شد و عمده مواد موثره آن از خارج وارد می‌شد و در مطالعات انجام شده در این پژوهشکده موفق به بومی‌سازی این ماده شدیم.

کمبرانی با اشاره به وضعیت تولید این ماده در فاز صنعتی خاطرنشان کرد: براساس قوانین، شرکت نفت پس از تولید فناوری جهاد دانشگاهی باید مانند سایر شرکت‌های تجاری در مناقصات شرکت کند ولی با حمایت‌های خوبی که از سوی شرکت نفت از این طرح صورت گرفت، مصوبه‌ای از سوی هیات مدیره ابلاغ شد.

رئیس پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی با اشاره به جزئیات این مصوبه یادآور شد: براساس مصوبه هیات مدیره شرکت ملی نفت ۳۰ درصد دمولسیفایر مورد نیاز صنعت نفت از جهاد دانشگاهی خریداری می‌شود مشروط بر آنکه تست‌های میدانی انجام شده مثبت باشد.

به گفته وی، این مصوبه در حال اجرایی شدن است.

افزایش دبی خطوط انتقال نفت

رئیس پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی، تولید DRL را از دیگر دستاوردهای تحقیقاتی این پژوهشکده ذکر کرد و گفت: این ماده برای کاهش اصطکاک در لوله‌های خطوط انتقال نفت کاربرد دارد.

وی با بیان اینکه این ماده از سوی یک شرکت ایرانی وارد و به شرکت نفت ایران به فروش می‌رساند، ادامه داد: در این پژوهشکده موفق به تولید این ماده شدیم و در شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب با موفقیت تست میدانی شد.

وی با بیان اینکه به دنبال اجرای پایلوت این طرح هستیم، افزود: در حال حاضر درصدد هستیم تا با تامین اعتبارات لازم اقدام به ساخت پایلوت برای تولید نیمه‌صنعتی این ماده بتوانیم در آینده نیازهای شرکت نفت را در این حوزه برآورده کنیم.

کمبرانی به بیان اهمیت این ماده در صنعت نفت پرداخت و گفت: زمانی که نفت خام از لوله انتقال عبور می‌کند، نفت خام با برخورد با دیواره خطوط اصطکاک ایجاد می‌کند که این امر موجب افت فشار در دو سر لوله انتقال خواهد شد.

وی اضافه کرد: با اضافه کردن این ماده در داخل خطوط انتقال اصطکاک و افت فشار کاهش می‌یابد و می‌توان دبی انتقال نفت خام را افزایش داد. به گونه‌ای که به طور مثال اگر در گذشته ۵۰ هزار بشکه نفت از خطوط انتقال دریافت می‌شد، با اضافه کردن چند PPm از این ماده ۸۰ هزار بشکه می‌توان دریافت کرد.

شیرین سازی نفت خام میدان آب تیمور

رییس پژوهشکده صنایع شیمیایی جهاد دانشگاهی از موفقیت این پژوهشکده در شیرین سازی نفت خام خبر داد و یادآور شد: در نفت خام حاوی مقادیر زیادی H2S (هیدروژن سولفید ) است که روشی برای شیرین سازی نفت خام ارائه کردیم.

وی اساس این روش را گرم کردن نفت خام ذکر کرد و ادامه داد: با استفاده از این روش میزان هیدروژن سولفید از ۱۲۰ PPm به ۱۵ PPm کاهش می‌یابد.

کمبرانی با تاکید بر ضرورت حمایت از این دستاورد، خاطرنشان کرد: در صورت حمایت از این طرح می‌توان این روش را برای ۱۲ واحد شرکت نفت پیاده‌سازی کرد.