علوم انسانیسایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – قم – عضو هیئت علمی دانشگاه قم با انتقاد از نقش کمرنگ و سردرگم علوم انسانی در اقتصاد کشور، گفت: کاربردی کردن علوم انسانی تنها در مراکز حوزوی و در شهر قم امکان پذیر است.

خبرگزاری مهر – گروه استان‌ها: کاربردی‌سازی و یا به عبارت بهتر تجاری سازی علوم انسانی و صنایع فرهنگی از جمله موضوعاتی است که جای بحث میان سرآمدان این حوزه دارد.

برخی ارزش علوم انسانی به ویژه از نوع اسلامی آن را بالاتر از نگاه اقتصادی می‌دانند؛ برخی دیگر نیز معتقدند باید با کاربردی کردن ارزش‌های اقتصادی علوم انسانی بستر رشد و توسعه این علوم را در میان قلوب مردم به‌ویژه جوانان باز کرد.

از این رو راه‌های کاربردی سازی علوم انسانی و صنایع فرهنگی در گفت‌وگو با کارشناسان و متولیان حوزه کارآفرینی و خلاقیت علوم انسانی مورد بررسی قرار گرفته است که ماحصل آن در زیر می‌آید.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه علاوه بر جایگاه علوم انسانی در حوزه خدمات در تولید و صنعت نیز علوم انسانی نقش زیربنایی دارد، توضیح داد: در کشورهای پیشرفته دنیا ۸۰ درصد سرمایه‌گذاری در حوزه مدیریت است و آنها سعی می‌کنند با تبلیغات روانی درست و ارائه خدمات حرفه‌ای مشتریان را جذب کنند.

سید محمد رضایی با انتقاد از نقش کمرنگ و سردرگم علوم انسانی در اقتصاد کشور، افزود: این در حالی است که در کشور ما بیشتر توجه و سرمایه به تولید کالا معطوف می‌شود و به نقش روانی – خدماتی تولید اهمیتی داده نمی‌شود.

ضرورت مهندسی اقتصادی علوم انسانی

استاد دانشگاه قم با تأکید بر اینکه در حوزه فناوری نقش علوم انسانی غالباً ارائه خدمات است، گفت: اگر رویکرد درست و نوآورانه‌ای به علوم انسانی داشته باشیم، می‌توانیم به این نتیجه برسیم که سهم علوم انسانی در تولید کالا و صنایع بسیار مهم و زیاد است و باید این رویکرد را تقویت و در سطح جامعه جاری کرد تا نظریه کاربردی شدن علوم انسانی معنا و مفهوم یابد.

رضایی ایجاد نگاه «مهندسی» به علوم انسانی را باعث ارتقا و پویایی آن ارزیابی کرد و گفت: فناوران و مهندسان بهترین گزینه‌های مهندسی کردن علوم انسانی هستند و می‌توانند رشته‌های این علوم را کاربردی و پویا کنند.

این کارشناس حوزه خلاقیت و کارآفرینی با تأکید بر اینکه کاربردی سازی علوم انسانی باید در مبادی و مراجع علمی و دینی اتفاق بیافتد، اظهار داشت: کاربردی کردن علوم انسانی امری بسیار مهم و حساس است و تنها در مراکز حوزوی و در شهر علم و عالم پرور قم سرانجام می‌یابد.

اگر رویکرد نوآورانه‌ای به علوم انسانی داشته باشیم، به این نتیجه می‌رسیم که سهم علوم انسانی در تولید کالا و صنایع بسیار مهم و زیاد است

رضایی بر ورود علما و اندیشمندان حوزوی و دانشگاهی در اصلاح و ارتقا علوم انسانی اسلامی تأکید کرد و گفت: قم می‌تواند مهد و مرکز توسعه اقتصادی علوم انسانی و کاربردی کردن ارزش‌های دینی باشد.

وی کاربردی کردن علوم را از عوامل مهم لذت بردن از علوم دانست و افزود: اگر می‌خواهیم جوانان ما از مؤلفه‌های دینی و ارزشی لذت ببرند باید کاربردها و فواید اخروی و دنیوی آن را تا حد ممکن درک کنند.

نگاه تجربه گرایانه به علوم انسانی منصفانه نیست

عضو هیئت علمی پردیس دانشگاه تهران نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با تأکید بر اینکه یک تعریف و تبیین درست از جایگاه و دسته بندی‌های مختلف علوم انسانی لازم است، ادامه داد: باید مشخص شود که نقش پارک علم و فناوری و مراکز رشد در علوم انسانی و تأمین نیازهای بومی آن چقدر است تا بعد مشخص شود که علوم انسانی چگونه می‌تواند کاربردی و تجاری شود.

رضا رحمتی با طرح این پیشنهاد که تأسیس شبکه طراحی ملی و استانی علوم انسانی می‌تواند خلأها و کمبودهای آن را مشخص کند، افزود: اگر بتوانیم شرکت‌های دانش بنیان و نوع خدماتی را که می‌دهند تقویت و حمایت کنیم، می‌توانیم نیازهای اساسی کارشناسان علوم انسانی را تأمین و کاربردی کنیم.

وی با انتقاد از به کارگیری واژه تجارت به علوم انسانی، ادامه داد: تجاری سازی علوم انسانی یک نگاه تجربه گرایانه به علوم انسانی است و نگاه درست و منصفانه‌ای نیست.

این استاد حوزه علوم انسانی با بیان اینکه وظیفه اصلی علوم انسانی اخلاق مدار کردن تجارت است، افزود: دانشمندان حوزه علوم انسانی هنوز در بسیاری از مفاهیم علوم انسانی باهم توافق نظر ندارند. حالا چگونه می‌تواند به این مفاهیم گسترده و متنوع نگاه تاجرانه نیز داشت؟

حمایت از پژوهش‌های کاربردی منجر به توسعه اقتصادی می‌شود

یکی از تولیدکنندگان محصولات فرهنگی نیز در گفت‌وگو با مهر با اشاره به اینکه حمایت از پژوهش‌های کاربردی منجر به توسعه اقتصادی می‌شود، گفت: فرهنگ‌سازی مقاومت و ایستادگی در برابر مشکلات اقتصادی بر عهده علوم انسانی و سرآمدان حوزه اخلاقی، دینی و روان‌شناسی است.

محمد آقایی با اعلام اینکه اقتصاد مقاومتی نیاز به حمایت بخش‌های حوزوی دارد گفت: باید ارزش‌های معنوی و دینی اقتصاد مقاومتی در کشور تبیین شود.

لزوم بررسی ورود بخش خصوصی به صنایع فرهنگی

یکی دیگر از کارشناس حوزه علوم انسانی نیز در گفت وگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه هنوز نقش و جایگاه علوم انسانی در جامعه تعیین نشده است، بیان داشت: اگر نقش علوم انسانی در جامعه مشخص و کاربردی بود و نگاه انتزاعی و مبهم به آن وجود نداشت، علوم انسانی نقش مهمی در فناوری و نوآوری جامعه ایفا می‌کرد.

فرهنگ‌سازی مقاومت و ایستادگی در برابر مشکلات اقتصادی بر عهده علوم انسانی و سرآمدان حوزه اخلاقی، دینی و روان‌شناسی است

محمدمهدی مهتدی با بیان اینکه اقتصاد خصوصی سبب حیات و معرفی صنعت و کالای یک کشور به کشورهای دیگراست، عنوان داشت: اگر در حوزه غنی و ارزشمند فرهنگی – سیاسی خود جایگاه بخش خصوصی را درنظر داشته باشیم و اجازه دهیم مؤسسات فرهنگی خودگردان و مستقل عمل کنند می‌توانیم ارزش‌های والای دینی – ملی خود را به دنیا معرفی کنیم.

این عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی قم با بیان اینکه در ابتدای خصوصی‌سازی مؤلفه‌های فرهنگی باید دولت حمایت‌های لازم را به منظور تأمین هزینه‌های ناشی از نوپایی انجام دهد، گفت: برای کاربردی سازی علوم انسانی باید مؤسسات و مراکزی با نظارت همزمان مراکز علم و فناوری و با پشتوانه نهادهای حوزوی کانون‌های دانش و صنعت در علوم انسانی را تشکیل داد و پروژه‌های عملیاتی خوبی را برای آن تعریف کرد.

مهتدی با بیان اینکه نمی‌توان از نقش محوری حوزه علمیه قم و بزرگان و زعمای حوزوی در رشد و توسعه علوم اسلامی چشم پوشی کرد، گفت: البته برخی از بزرگان حوزوی به هیچ عنوان دوست ندارند علوم اسلامی پیوست تجاری داشته باشد اما این دلیل نمی‌شود از ظرفیت‌های علوم انسانی در مؤلفه‌های اقتصادی و تجاری استفاده نکرد.