سایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – رییس پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم­ جوی جریان‌های شکافنده و سونامی را از جمله مخاطرات دریایی کشور ذکر کرد و گفت: در این پژوهشگاه سیستم‌های اعلام خطر سونامی در حال تکمیل شدن است و درصدد بهره‌برداری از آن در منطقه آزاد چابهار هستیم.

سونامی

ناصر حاجی‌زاده ذاکر در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به آسیب‌های ناشی از توفان‌های دریایی، افزود: کشور تجربه توفان‌های حاره‌ای را دارد که خسارات زیادی را به سواحل کشور وارد کرده است.

وی جریان‌های شکافنده را یکی از پدیده‌های دریای خزر دانست و با بیان این که در این زمینه پروژه‌های زیادی در پژوهشگاه در دستور کار قرار دارد، اظهار کرد: از سوی محققان پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی و علوم جوی پروژه‌هایی در زمینه جریان‌های شکافنده و برگشتی که موجب غرق شدن افراد شده، اجرایی شده است.

حاجی‌زاده ذاکر، جریان‌های شکافنده را جریان‌هایی دانست که از ساحل به سوی دریا حرکت می‌کنند و اضافه کرد: این جریان یکی از مهمترین عوامل غرق شدن انسان‌ها در دریاها است، به طوری که ۸۰ درصد عملیات‌های کمکی نجات غریق‌ها مربوط به این پدیده می‌شود.

به گفته وی حرکت این جریان از داخل منطقه خیزاب ساحلی آغاز می‌شود و تا خارج از خط شکست موج ادامه می‌یابد. این جریان‌ موجب می‌شود آبی را که موج‌ها به سوی ساحل آورده‌اند، به دریا باز گردانده شوند.

جریان شکافنده دریای خزر که عامل غرق شدن انسان‌ها در دریا محسوب می‌شود

مشارکت ایران در پروژه جهانی

حاجی‌زاده ذاکر، وقوع سونامی در منطقه مکران را یکی دیگر از مسائل اساسی در حوزه اقیانوس شناسی دانست و ادامه داد: با توجه به رخ دادن سونامی در سال ۲۰۰۴ میلادی در اقیانوس هند اقدام جهانی برای ایجاد سیستم اندازه‌گیری در این اقیانوس با هدف پیش‌بینی و کاهش خطرات ناشی از سونامی صورت گرفت.

رییس پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی و علوم جوی این سیستم را مجموعه‌ای از دستگاه‌های اندازه‌گیری و مدل‌سازی عددی دانست و یادآور شد: این اندازه‌گیری‌ها شامل اندازه‌گیری زلزله حرکات زمین ناشی از موج سونامی و شناسایی آن و در نهایت اعلام خطر قبل از رسیدن موج سونامی به سواحل می‌شود.

وی اضافه کرد: بر این اساس در اواخر فروردین ماه سال گذشته از سوی کمیسیون بین‌دولتی اقیانوس‌شناسی (IOC) به عنوان مهمترین نهاد بین‌المللی در عرصه علوم اقیانوسی‌ پروژه‌ای جهانی در این زمینه تعریف شد که بر اساس آن کشورهای ایران، عمان، هندوستان و پاکستان برای راه‌اندازی این سیستم انتخاب شدند و ایران در این پروژه نقش محوری را دارد.

حاجی زاده ذاکر، ایجاد ارتباطات علمی میان کشورها به ویژه میان ایران و عمان را از دستاوردهای این پروژه ذکر کرد و ادامه داد: با اجرای این پروژه ارتباطات خوبی میان ایران و عمان در زمینه تبادل داده‌های زلزله‌نگاری ایجاد شده است.

وی با اشاره به فعالیت ایران در این زمینه اضافه کرد: در پژوهشگاه اقیانوس‌شناسی و علوم جوی مدل سازی‌هایی را در زمینه سیستم‌های اعلام خطر سونامی در دستور کار داریم که این سیستم‌ها در حال تکمیل شدن هستند و برای بهره‌برداری از این سیستم‌ها با منطقه آزاد چابهار هماهنگی‌هایی ایجاد شده است.

به گزارش پی اچ دی آزمون به نقل از ایسنا، سونامی یکی از پدیده‌های جغرافیایی است که در پی زمین‌لرزه‌های زیر دریا و یا بر اثر لغزیدن صخره ایجاد می‌شود. آبی که به لرزه درآمده به ‌شکل موج‌های عظیم به کرانه‌ها رسیده و ویرانی عظیمی را به بار می‌آورد؛ چراکه سرعت موج‌های ناشی از سونامی گاه به بیش از ۸۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد.

سونامی سال ۱۷۸۸ لیسبون (پرتغال) با موج‌هایی به بلندی حدود ۱۸ متر به شهر هجوم برد و ساکنان آن شهر را در کام خود فروبرد. یکی از بزرگترین سونامی‌ها در دسامبر سال ۲۰۰۴ میلادی در نزدیکی سوماترای اندونزی روی داد که باعث ویرانی عظیم و کشته شدن بیش از ۱۰۰ هزار نفر در جنوب آسیا شد.

در ایران این پدیده در خلیج فارس رخ می‌دهد و شواهد حاکی از آن است که بندر سیراف در جنوب ایران تا سده چهارم هجری و عصر دیلمیان، بندری آباد و پررونق بوده و ناگهان بر اثر زمین‌لرزه‌ای، قسمت بزرگی از شهر به زیر آب رفته است.