سایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – رییس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان گفت:دانشگاه نسل سوم، دانشگاهی در خدمت کارآفرینی و توسعه کسب‌وکار است.

علمی کاربردی

دکتر علی نجفی نژاد در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان این مطلب اظهار داشت: اساس و هسته اصلی اقتصاد و توسعه دانش بنیان، سرمایه انسانی دارای ظرفیت تولید با بهره وری بالا، کارآفرینی و نوآوری و توانایی بهره‌گیری از دانش و فناوری و مهارت‌های مدیریتی است. جامعه علمی و نخبگان حد اعلای این سرمایه انسانی و اجتماعی برای پیشبرد کارآفرینی مبتنی بر دانش به شمار می‌روند. به عبارت دیگر، کارآفرینی محمل و مجرایی برای عملیاتی نمودن نقش‌آفرینی دانشگاه در فرآیند توسعه دانش‌بنیان و تحقق جامعه دانایی  ‌محور محسوب می‌شود. 

وی افزود: در این بین، کارآفرینی، یک کارکرد یا رویکرد کارکردی و دانشگاه یک کارگزار دانشی و توسعه دانش‌بنیان، یک فرآیند یا جریان همه‌جانبه و پویا در همه حوزه ها از جمله کشاورزی و منابع طبیعی به شمار می‌رود. در چنین شرایطی از نظام آموزش عالی کشاورزی منابع طبیعی کشور و به طور مشخص از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشاورزی و منابع‌طبیعی و نهادهای مرتبط انتظار می رود حرکت نهادمند و راهبردی را برای توسعه کارآفرینی از طریق سه کارکرد محوری آموزش و پرورش دانش آموختگان کارآفرین، تولید و رسانش تجاری و ارزش افزای دانش و فناوری و نیز ترویج کارآفرینی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی آغاز نمایند. 

رییس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان تصریح کرد: علی رغم آشکار بودن ضرورت چنین رسالتی، در عمل شواهد آشکاری نظیر بیکاری پرشمار دانش آموختگان کشاورزی و منابع طبیعی، نرخ پایین کارآفرینی دانشی و فناورانه در این حوزه و نیز ضعف روحیه، فرهنگ و ارزش های کارآفرینانه در بین مولدان و کنشگران بخش کشاورزی و منابع طبیعی گویای وجود نقصانی در کارکرد توسعه ای نظام آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کشور است که تداوم آن از یک سو موجب دامن زدن به کلاف سردرگم توسعه-نیافتگی این بخش ها از یک سو و هدر رفت منابع و سرمایه های اختصاص یافته و فرصت های از  دست رفته از سوی دیگر می شود. در چنین شرایطی تداوم گسترش عرضه‌مدار آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و دل بستن به نشانگرهای کمی نظیر تعداد موسسه، رشته دایر شده و دانش آموختگان و نظایر آن ها نه تنها دوا و مرهمی برای دردهای این بخش نخواهد بود بلکه باعث بحرانی شدن مسئله هم خواهد شد.

وی در پاسخ به این سوال که ماهیت دانشگاه نسل سوم چیست و چرا نقش‌آفرینی دانشگاه در توسعه کارآفرینی حایز اهمیت است، گفت: از دید متخصصان آموزش عالی، نهاد دانشگاه تا کنون چند نسل را در مسیر تکامل خود پشت سر گذاشته است و به عبارتی پوست انداخته تا بتواند پاسخگوی نیازهای جوامع بشری باشد. در این بین، دانشگاه کارآفرین پس از دانشگاه نسل اول (آموزش‌محور)، و دوم (پژوهش-محور)، دانشگاه نسل سوم محسوب می‌شود. در این نوع دانشگاه تمامی ساختار (تشکیلات) و کارکرد (فعالیت‌ها) در خدمت کارآفرینی و توسعه کسب‌وکار یا حمایت از آن است. دانشگاه گهواره پرورش کارآفرینی و نهاد مهندسی فرآیند فراگیر، پویا و پایدار توسعه کارآفرینی دانش‌بنیان در سطح جامعه به شمار می‌رود. 

وی افزود: بر مبنای این الگو، از دانشگاه بسان مولفه محوری شبکه ملی توسعه کارآفرینی انتظار می‌رود در مقام یک نهاد پیشرو چشم‌انداز، رسالت، ساختار و کارکردهای خویش را در راستای تسهیل جریان توسعه کارآفرینی در سطح جامعه جهت‌دهی، ساماندهی و بهسازی نماید. نقش‌آفرینی دانشگاه در فرآیند توسعه کارآفرینی در سطح جامعه مصداق عملی تحقق اقتصاد مقاومتی تسهیل‌گر گذار به جامعه دانایی‌محور به شمار می‌رود و از رهگذر کارکردهای هم‌افزایانه و پیوسته‌ای همچون آموزش (آموزش کارآفرینانه)، پژوهش با رویکرد دانش‌افزایی و توسعه فناوری (کارآفرینی فناورانه مبتنی بر ارزش‌افزایی دانش)، ترویج و تسهیل توسعه کارآفرینی از مجرای خدمات اجتماعی دانشگاهی (برون‌رسانی کارآفرینانه دانشگاهی) محقق می‌شود.

رییس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان با اشاره به اقدامات این دانشگاه برای تحقق دانشگاه نسل سوم خاطرنشان کرد: دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان با بیش از نیم قرن سابقه یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های تخصصی کشور به شما می‌رود که تاکنون از طریق آموزش و تربیت نیروی انسانی در مقاطع مختلف تحصیلی، پژوهش به منظور تولید دانش و فناوری برای بخش کشاورزی و ارایه خدمات علمی تخصصی و ترویجی به بهره‌برداران، سازمان‌های دولتی و بخش خصوصی در مسیر پیشرفت کشور نقش آفرینی کرده است. طبیعتاً انتظار می رود این دانشگاه با سابقه و با ظرفیت و پتانسیل توسعه‌ای قابل ملاحظه، به لحاظ ورود به مباحث و عرصه‌های جدید نظیر توسعه کارآفرینی نیز پیش رو باشد. 

به گفته‌وی، یکی از اقدامات موثر این دانشگاه در راستای تحقق دانشگاه کارآفرین، تدوین و تصویب سند راهبردی دانشگاه کارآفرین به عنوان نقشه راه راهبردی بوده است. در کنار این اقدام کلیدی، تلاش‌های زیر با برنامه ریزی و مشارکت همه دانشگاهیان انجام شده است: توسعه زیرساخت‌های نهادی و فیزیکی دانشگاه کارآفرین نظیر کلینیک مادر تخصصی، مرکز رشد واحدهای فناور، مرکز کارآفرینی، تشکیل کمیته کارآفرینی و کارگروه های تخصصی ذیربط، توسعه آموزش‌های کارآفرینی در سطح دانشگاه، حمایت ویژه از کسب‌وکارهای دانشجویی و ایجاد بازارچه های کارآفرینی، حمایت از فعالیت های کارآفرینانه اعضای هیات علمی دانشگاه و ایجاد فن بازار، حمایت از ثبت اختراعات و حفظ مالکیت فکری اعضای هیات علمی دانشگاه، تجاری سازی دستاوردهای پژوهشی اعضای هیات علمی دانشگاه، ارتباط نهادمند با صنعت از طریق تدوین و عملیاتی نمودن تفاهم‌نامه‌های مشترک با سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی، ایجاد شرکت های دانش بنیان فن آور، تدوین و تصویب آیین نامه ها و شیوه نامه های کارآفرینی، برگزاری استارت‌آپ در راستای شناسایی کارآفرینانه نخبه دانشگاهی و ایجاد سایت کارآفرینی دانشگاه برای فعالیت دانشجویان کارآفرین، انجام پژوهش، چاپ کتاب، مقالات در زمینه کارآفرینی و انتشار مجله کارآفرینی در کشاورزی.

دکتر نجفی نژاد تاکید کرد:  تدوین”سند دانشگاه کارآفرین” حاصل فرآیندی چندمرحله‌ای با مشارکت اعضای هیات علمی، دانشجویان، دانش‌آموختگان، کارکنان و مدیران دانشگاه، متخصصان و صاحب نظران خارج از دانشگاه در سطح کشور و نیز برخی از مسئولان و کارشناسان سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی است. این فرآیند با هدف حساسیت زایی حرفه ای در بین دانشگاهیان در خصوص ضرورت جهت گیری کارآفرینانه آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی و شکل دهی و بسط یک گفتمان دانشگاهی در این خصوص و هم‌فکری و هم‌اندیشی در مورد زمینه ها و ملزومات تحقق الگوی دانشگاه کارآفرین در بخش کشاورزی و منابع‌طبیعی و تدوین سندی جامع (معروف به سند نشست دانشگاه علوم   کشاورزی و منابع طبیعی گرگان) دربرگیرنده محورهای راهبردی، چالش ها و راهکارهای متناظر برای تلفیق کارآفرینی در ساختار تشکیلاتی و مدیریتی، کارکردهای آموزشی، پژوهشی و فناوری و اجتماعی- فرهنگی مؤسسات آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، ارسال آن به نهادهای مسئول و پیگیری آن به عنوان مبنای سیاست گذاری و اقدامات اجرایی در این حوزه از طریق تصویب در نهادهای ذیربط طراحی و اجرا شده است.

به گفته وی، این سند با خردورزی جمعی مسئله‌گرا در قالب هم‌اندیشی ملی و نیز نشست‌های مستمر کارگروه‌های تخصصی چهارگانه نهایی شد. لازم به ذکر است سند نهایی در ۱۵ اردیبهشت ماه ۹۵ توسط معاون پژوهش و فناوری وزارت علوم تحقیقات وفناوری رونمایی گردید و مقرر شد با محوریت کمیته کارآفرینی دانشگاه نسبت به تدوین برنامه عملیاتی اقدام شود. این سند در هیات امناء دانشگاه مورد تصویب قرار گرفت و مبنای کلیه فعالیتهای دانشگاه خواهد بود. 

رییس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در پایان تاکید کرد: این با اقدامات کلیدی که برخی از آنها در پاسخ به پرسش پیشین مطرح شد تعهد خود را به عملیاتی نمودن این سند نشان داده است. به هرحال ما انتظار داریم با اجرایی نمودن این سند به صورت الگو، نقش‌آفرینی دانشگاه در فرایند توسعه کارآفرینی را به عنوان راهبردی در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی جامه عمل بپوشانیم. ما اعتقاد داریم هر کاری که بتوانیم در حال حاضر برای ارتقای کارآفرینی و توسعه فضای کسب‌وکار برداریم نوعی خدمت لازم و واجب به جامعه است.