سایت آزمون دکتری ‌( www.PhdAzmoon.Net ) – رییس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران با اشاره به تفاوت علم جغرافیا با سایر علوم و چگونگی ارتقا و صیانت از این سرمایه علمی، گفت: ما در کشور نیازمند مطالعات عمیق جغرافیایی و ترویج این علم و تسری آن به حوزه حاکمیتی، دولت و مردم هستیم.

رییس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

دکتر ابراهیم مقیمی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به این‌که علم جغرافیا یک علم ترکیبی است و دید ترکیبی هم دارد، اظهار کرد: تفاوت علم جغرافیا با علوم دیگر این است که ماهیتی سیستماتیک دارد، سلامت‌محور است و به دنبال پایداری محیطی، ثبات، آسایش و آرامش مردم و سرزمینی است که در مورد آن‌ها مطالعه انجام می‌شود. بنیان‌های علم جغرافیای جدید متکی بر سه بخش «تراوشات ذهنی، فکری و معرفتی»، «نگاه پدیدارشناسانه به پدیده‌های موجود در محیط  و منبعث از  رفتارها» و همچنین «توجه به  پدیده‌های نوظهور و پیش‌بینی» است.

وی افزود: پدیده‌ها همواره یا قدیم هستند و در حال تغییر  و یا ماهیت نوظهوری دارند و رفتارساز . از این رو شاخص‌های پدیدارشناسی و رفتارها نیز همیشه در حال تغییر  و ارتقاء بوده و از این نظر رو به تعالی هستند و بر این اساس علم جغرافیا هم به تبع آن رو به تعالی و پیشرفت است. چون جغرافیدانان ذهنی پویا، فعال و پیشرفته‌ دارند، علم جغرافیا را به سمت پیشرفت بیشتر سوق خواهند داد.

دکتر مقیمی با بیان اینکه جغرافیای اطلاعات، انتقال و مبادله سریع اطلاعات، جغرافیای فضاهای مجازی و رفتارهای متجلی در فضاهای مجازی پدیده‌های نوظهوری هستند که جامعه، نیازها و روابط را به شکل متفاوت حرکت می‌دهند، افزود: مطالعات جغرافیایی بر اساس پدیده نوظهور خود را به‌روز می‌کند. پدیده‌های نوظهور دانش جغرافیایی را به سمت مطالعات جدید پیش می‌برند.

به گفته وی، قضایای ذهنی و معرفتی جغرافیا، قضایای پدیدارشناختی، قضایای نوظهوری پدیده‌ها و پیش‌بینی، می‌توانند در سه بستر مکان، زمان و فضا تبلور و تجلی پیدا کنند. بر این اساس علم جغرافیا  علم بر مکان، علم بر زمان و علم بر فضا یا فضاهای جغرافیایی و روابط بین آنها  است.

رییس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران گفت: قلمرو علمی این دانش متکی بر مطالعات  گذشته، حال و آینده است. دغدغه‌های ما در این است که چقدر دانش‌آموختگان ما، مردم، سیاست‌گذاران و سیاست‌مداران به مسائل جغرافیایی فکر می‌کنند، چه مقدار از پدیده‌های جغرافیایی شناخت دارند و منتظر چه نوع پدیده‌های دیگر نوظهور  هستند. ما نیازمند مطالعات عمیق جغرافیایی و ترویج این علم و تسری آن به حوزه حاکمیتی، دولت و مردم  هستیم.

این متخصص ژئومورفولوژی و مخاطره‌شناسی خاطرنشان کرد: ما در شناخت پدیده‌های نوظهور در شرایط مناسبی نیستیم. اگر به طور مثال رشته‌ای، درسی یا بحثی مطرح می‌شود، نگاه به نوظهوری باید در آن تجلی داشته باشد.

چگونگی ارتقا و صیانت از سرمایه علمی جغرافیا

وی همچنین ادامه داد: در صددیم تا ضمن هدایت ذهن دانش‌آموختگان جغرافیا به سمت مطالعات جغرافیای هدفمند و پایدار ، برای شناسایی پدیده‌ها، شاخص‌سازی نیز انجام دهیم و آمادگی لازم برای مواجهه با پدیده‌های نوظهور را هم داشته باشیم که در این راستا ممکن است رشته‌های جدیدی زایش پیدا کند.

رییس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: به لحاظ صنفی توصیه من به همکاران این است که بیشتر در زمینه جغرافیا با نگاه به حال و آینده  اندیشه کنند و به یافته‌ها و دارایی‌های کنونی این علم قانع نباشند؛ مثل صاحب سرمایه‌ای، به دنبال نوآوری وتازه‌آوری سرمایه  علمی خود باشند.

دکتر مقیمی در مورد اینکه تاکنون در کشور برای پرورش و تربیت افرادی شاخص مانند پیشکسوتان و دانشمندان در حوزه جغرافیا چه اقداماتی صورت گرفته است، گفت: سازوکار از پیش تعیین شده‌ای برای پرورش و تربیت  آنها وجود نداشته است. اگر آنها به جایی رسیده‌اند معلول زیاده خواهی دانشی، تلاش و شور و شوق خود آنها بوده است. لذا ما باید این انگیزه را در دانشجویان جوان جدید ایجاد کنیم. البته شخصیت استاد، محیط دانشگاه، جامعه و برنامه‌ها می‌تواند از طریق ارائه محتوای درسی و بحثی مناسب موثر باشد و برای دانشجویان انگیزه و شور و شوق ایجاد کند.

رییس دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران در پایان تصریح کرد: یکی از  روش‌های ارتقا و صیانت از این علم، توجه به داوطلبان جدید علاقه‌مند به ادامه تحصیل در رشته جغرافیا است.  من به داوطلبان جدید کارشناسی که علاقه دارند در سال تحصیلی ۱۳۹۵ جغرافیا را برای ادامه تحصیل انتخاب و در دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران تحصیل کنند، توصیه می‌کنم اگر  در دروس ریاضی، آمار ، کامپیوتر، نرم‌افزار و جغرافیا بنیان خوبی دارند و دارای ذهن قوی تحلیلی و در ضمن هنرمند و ورزش دوست هستند، این انتخاب را انجام دهند. این داوطلبان وقتی در معرض آموزش و تربیت مطلوب قرار گیرند، از علم جغرافیا صیانت می‌کنند.