در حالی انگلستان اقدام به خروج از اتحادیه اروپا کرده است که به باور دانشمندان، ترک اتحادیه اروپا نتایج ضررباری بر علم در انگلستان خواهد داشت که مهمترین آن از دست دادن اعتبارات پژوهشی در برنامه افق ۲۰۲۰ و بی ثباتی در اجرای پروژه‌های تحقیقاتی اتحادیه اروپا خواهد بود.

دکتر جعفر مهراد، رییس بخش علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شیراز در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با تاکید بر این که رای بریتانیا برای ترک اتحادیه اروپا سوالات مهمی را برای آینده این کشور مطرح کرده است، افزود: در این بین دانشمندان بریتانیا به شدت به عضویت در اتحادیه اروپا برای منابع مالی و به کارگیری پژوهشگران برتر نیاز دارند.

وی با تاکید بر این که هم اکنون دسترسی این محققان به منابع مالی پژوهشی و توانایی آنها در سهیم شدن در دانش موجود در مرزهای اتحادیه اروپا به شدت در خطر است، یادآور شد: برخی از پیشرفت‌های جاری در اروپا مانند «بوزن هیگز» به همکاری‌های بین‌المللی وابسته است.

مهراد اضافه کرد: معنی این عبارت، آن است که بریتانیایی‌ها برای دسترسی به ایده‌ها و همکاری با پروژه‌های بسیاری که هم اکنون در بسیاری از رشته‌ها در حال رخ دادن است، فرصت‌های کمتری را در اختیار دارند.

وی با تاکید بر این که بریتانیا تنها یک درصد جمعیت جهان را در خود جای داده است، خاطر نشان کرد: این در حالی است که ۴ درصد پژوهشگران دنیا در این کشور فعالیت دارند و  این دانشمندان ۱۶ درصد مقالات پر استناد جهان را تولید می‌کنند.

رییس بخش علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شیراز ادامه داد: زمانی که در بریتانیا بحث علم مطرح می‌شود، بیش از اندازه خود را عرضه می‌کنند، اما عضویت این کشور در اتحادیه اروپا هم از نظر تامین منابع مالی و هم از نظر همکاری‌های بین المللی که سهیم شدن در ایده‌ها و همکاری‌های بین المللی را تسریع می‌کند، برای دانشمندان این کشور حائز اهمیت است.

این چهره ماندگار کشور، با اشاره به اثرات رای ۵۲ درصدی این کشور بر دانشمندان آن، یادآور شد: ۵۲ درصد رای برای خروج از اتحادیه اروپا باعث شوک بسیاری از پژوهشگران انگلیسی شده که امیدوار بودند کشورشان عضوی از کشورهای اتحادیه اروپا باقی بماند.

مهراد با تاکید بر این‌که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، اجرای بسیاری از پروژه‌های تحقیقاتی که توسط اتحادیه اروپا تامین شده است را بی ثبات خواهد کرد، ادامه داد: آینده پروژه‌هایی که در دست اجرا است هر ساله به دنبال منابع مالی است، به این جهت که این پروژه‌ها تحت ضوابط اروپا طرح‌ریزی شده و تا حدود زیادی غیرقطعی هستند؛ از این رو خروج از اتحادیه اروپا باعث کاهش حمایت‌های مالی از تحقیقات علمی در انگلستان خواهد شد.

به گفته وی، پروژه‌های پژوهشی که در انگلستان تعریف می‌شوند دیگر نمی‌توانند از تسهیلات مالی اتحادیه اروپا استفاده کنند.

مهراد اضافه کرد: در ماه میلادی مارس ۲۰۱۶ مجله نیچر با پرس‌وجو از ۶۶۶ پژوهشگر انگلیسی دریافت که ۸۳ درصد از پاسخ‌دهندگان تمایلی به خروج از اتحادیه اروپا ندارند؛ اما مهمتر از آن این دانشمندان پیش‌بینی کرده‌اند که ترک اتحادیه اروپا نتایج ضررباری بر علم در انگلستان خواهد داشت.

رییس بخش علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شیراز مهمترین خسارت ناشی از خروج انگلستان از اتحادیه اروپا را نحوه تامین منابع مالی ذکر کرد و گفت: طبق مقاله مجله BMJ پژوهش حوزه‌ای است که در آن انگلیسی‌ها منابع خیلی بیشتری از سرمایه گذاری‌هایی که کرده‌اند را به دست می‌آورند.

عضو هیات علمی دانشگاه شیراز، یادآور شد: در حالی که بریتانیا ۵٫۴ میلیارد پوند به پژوهش اتحادیه اروپا کمک می‌کند، این کشور در مقابل ۸٫۸ میلیارد پوند پژوهانه دریافت می‌کند. معنی این عبارت آن است که پژوهشگران انگلیسی دسترسی به این بودجه از محل برنامه افق ۲۰۲۰ را از دست خواهند داد.

وی برنامه افق ۲۰۲۰ را بزرگترین برنامه پژوهشی و نوآوری اتحادیه اروپا دانست که با ۸۰ میلیارد پوند به اضافه سرمایه گذاری خصوصی به مدت ۷ سال از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ در اختیار پژوهشگران اتحادیه اروپا قرار می‌دهد.