سایت آزمون دکتری ( www.PhdAzmoon.Net ) – این روزها خداحافظی نخبگان از کشورمان جدی تر شده است، هر روز خبر می رسد نخبه ای با پروازهای خارجی علم کشورهای دیگر را به ایران خودمان ترجیح داده است. مشکلی که متاسفانه راه حلش در گره های کور یک کلاف به نام عدم حمایت، گم شده است.

 

به گزارش خبرنگار حوزه دانشگاهی  گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان؛دانشگاه صنعتی شریف جزء دانشگاه های برتر کشور محسوب می شود که دانشجویان و استادانش از بار علمی بالایی برخوردارند.
اما بسیاری از نخبگان کشور به دانشگاه شریف به عنوان پل ترانزیت نگاه می کنند که می تواند آنها را به سوی سرزمین آرمانی و جایگاه مناسب انتقال دهد.
عده زیادی از نخبگان شریف بعد از دانش آموختگی در هر مقطع تحصیلی، فرار را بر قرار ترجیح می دهند و اگر دو پا دارند دو پای دیگر هم قرض می کنند تا فرسنگ ها از این آب و خاک دور شوند چرا که حمایت های لازم برای رخنه کردن علمشان در کشور وجود ندارد. 
متاسفانه این معضل بزرگ علمی جای تاسف دارد و در حالی جلوی چشممان شاهد مهاجرت مغزهای علمی مان هستیم که مسئولان دست روی دست گذاشته اند.
اغلب این نخبگان به اذعان خودشان با توجه به مشکلات موجود کشور در زمینه های حمایتی، تمایلی به برگشت یا بازگشت موقت هم ندارند؛ چرا که علمشان در کشور عملی نمی شود و موقعیت اجتماعی و درآمد کافی هم که عایدشان نمی شود، پس کوله بار سفر را می بندند و می روند.
اما سوال اینجاست که چرا ما در نگه داشتن این سرمایه های عظیم ناتوانیم؟
خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان برای پاسخ دادن به این سوال، میان دانشجویان صنعتی شریف رفت تا نظرشان را درباره این مهاجرت علمی و ناراحت کننده جویا شود.
می روم و بر می گردم
علی یکی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف که در رشته هوافضا درس می خواند، بین ساعات کلاسی اش در حیاط دانشگاه مشغول مطالعه با تبلتش بود. او بعد از شنیدن سوال خبرنگار ما پاسخی داد که زیاد هم دور از انتظار نبود و گفت: برای ادامه تحصیل ترجیح می دهم به خارج از کشور بروم، البته برای یک مدت کوتاه یعنی چیزی حدود دو سال و بعد بر می گردم چون طاقت دوری ندارم.
دکتری بهانه رفتن به خارج از کشور 
میترا نزدیک بوفه دانشگاه مشغول ناهار خوردن با همکلاسی اش بود، از سوالی که پرسیدم استقال کردند. این دانشجو درباره ماندن یا رفتن بعد از دانش آموختگی اش، گفت: من در رشته مواد و متالورژی تحصیل می کنم و ترجیح می دهم مقطع دکتری رشته ام را خارج از ایران تحصیل کنم چرا که دانشگاههای ایران چندان برای این رشته زحمتی نکشیده اند و آینده این رشته هم در ایران مشخص نیست.
به گفته این دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف، دوره دکتری در ایران پنج سال است در حالی که در کشورهای دیگر این مدت کمتر است و اگر در کشورهای دیگر این مقطع را بگذارنیم کار مناسب تری با درآمد خوب در انتظارمان است. من یا ادامه تحصیل نمی دهم یا اگر قرار باشد درس بخوانم از کشور می روم؛ در کل احتمال رفتنم بیشتر از ماندنم است.
قصد بازگشت به کشور ندارم
سمانه یکی دیگر از دانشجویان صنعتی شریف که دل خوشی از استادانش ندارد، رفتن را بر ماندن ترجیح می دهد و با ناراحتی درباره شرایط تحصیل در ایران می گوید: شریف را دانشجویان، شریف کردند. اغلب استادان می گویند در شریف آدم ها اصلاً اعصاب ندارند و خوشحال نیستند. 
این دانشجو می گوید که شریفی ها برای رفتن، شریفی شده اند: اگر از خیلی ها بپرسید، می گویند به این دانشگاه آمده اند که از کشور بروند. من می توانم جذب دانشگاه بهتری در مقاطع بالاتر شوم و با آرامش خاطر بهتری درس بخوانم؛ پس قطعاً می روم چرا که ماندن و سر و کله زدن با برخی از استادان بی فایده است. می خواهم بروم و قصد بازگشت هم ندارم چون کشورهای دیگر علاوه بر پرداخت پول، تا درس بخوانم هم از امکانات و تسهیلات بیشتری در کنار آرامش و بودن با خانواده ام در اختیارم می گذارند.
شریف؛ فرودگاه نخبگان
احسان دانشجوی رشته مکانیک در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه شریف است که روی یکی از سکوهای حیاط دانشگاه نشسته بود و با دوستاش صحبت می کرد. نزدیکتر رفتم و سوالم را از او هم پرسیدم.
احسان گفت: دانشجوها اغلب به شریف می آیند تا این دانشگاه سکوی پرتابی به دانشگاه های برتر دنیا باشد، از نظر ما دانشجویان، شریف به فرودگاه نخبگان تبدیل شده است؛ عده ای داخل و عده ای خارج می شوند چون در ایران ارتباط دانشگاه و صنعت ضعیف است.
به گفته این دانشجو، بر فرض که وارد فضای کار هم شدیم ما حتی زمانی که برای کارآموزی وارد صنعت می شویم  باید برگه های آن سازمان یا اداره را منگنه کنیم. با این شرایط با چه امیدی بمانیم؟
ناامیدی امان شریفی ها را برید
احسان که دل پری از وضعیت عدم توجه به نخبگان دارد، بر این باور است نا امیدی مخصوصاً در بین کسانی که ماندند و نرفتند موج می زند؛ چرا که با دستان خود آینده شان را تباه کردند. من هم برای اینکه روزی افسوس نخورم، خواهم رفت و به ایده آل های خود در غربت و تنهایی می رسم. اگرچه تنهایی سخت است اما ارزشش را دارد.
غمگین ترین دانشگاه کشور
یکی دیگر از دانشجویان دانشگاه شریف مهسا است که در این گفتگو شرکت کرد.
مهسا هم که تاکید دارد فضای شادی بر دانشگاه شریف حکم فرما نیست، گفت: ترجیح می دهم در فضایی شاد درس بخوانم تا امکانات رفاهی برایم فراهم باشد، بتوانم به راحتی کار مناسب با رشته ی خودم را پیدا کنم، بی دغدغه زندگی و پیشرفت کنم. شریف با توجه به جایگاهش این امکان را برای ورود به دانشگاه تراز اول خارجی را برایم فراهم می کند.
رفاه اجتماعی مهمترین دلیل رفتن
اشکان هم مانند دیگر هم دانشگاهی های خود درصدد رفتن است اما چرا؟ 
اشکان تاکید دارد که برای ادامه تحصیل ترجیح می دهد به کشورهای دیگر برود و به رفاه اجتماعی و درآمد کافی دست پیدا کند.
اظهارات رئیس دانشگاه شریف درباره خروج نخبگان
برای اینکه بتوانیم پاسخ های قانع کننده ای به سوالتمان بدهیم، سراغ محمود فتوحی رئیس دانشگاه صنعتی شریف رفتیم. 
وی در خصوص فرار مغزها و اینکه شریف سکوی پرتاب است با رد اینکه دانشگاه تحت مدیریتش اصلا سکوی پرتابی برای دانشگاههای خارجی نیست، اظهار داشت: سکوی پرتاب بودن شریف را تایید نمی کنم ما برای جلوگیری از فرار مغزها تلاش می کنیم؛ برای مثال دوره های تحصیلات تکمیلی را افزایش می دهیم البته در حدی که امکانات داخل کشور اجازه دهد.
وی ادامه داد: به علاوه صنعتی شریف در زمینه کار آفرینی و جذب دانشجویان گام های موثری برداشته است. اقداماتی برای افزایش مهارت های لازم به دانشجویان انجام شده است که از جمله می توان به ایجاد مراکز رشد و پارک های علم و فناوری اشاره کرد.
غدغه و درد دل تعدادی از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف حاکی از آن است که آنها چمدان های خود را برای رفتن بسته اند و منتظر دریافت مدرک تحصیلی شان هستند. تصمیم شان را قاطعانه گرفته اند و راهی برای ماندن ندارند. 
دانشگاه صنعتی شریف به جرات یکی از بهترین دانشگاههای صنعتی کشور است که ۷۵ درصد اعضای هیئت علمی دانشگاههای کشور را تامین کرده است اما تبدیل به زیستگاه نخبگانی برای آن سوی آبها شده است. مشکل از کجاست؟ چرا حاص دسترنج دانشگاهی با این همه توان و پتانسیل در گسترش علم و پرورش نخبگان، باید عاید دانشگاههای خارجی دیگر شود؟
به نظر می رسد دانشگاه صنعتی شریف از این نظر برای دانشگاههای دیگر شناخته شده است که بیشترین نخبگان از این دانشگاه درخواست پذیرش و بورسیه می دهند. در حالیکه دانشگاه صنعتی شریف و بیشتر دانشگاههای ما توانایی بزرگ پنهانی دارند که به دلیل موانع موجود، پنهان مانده اند.
گزارش از بهار الهی