مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی پژوهش و فناوری وزارت علوم با بیان اینکه اولین دانشجوی دکتری پژوهشی ۹۰ کشور از بهمن ماه امسال سر کلاس حاضر می‌شود، گفت: علی رغم اختصاص ظرفیت پزوهش محور به آزمون دکتری امسال، احتمال دارد در عمل تعداد کمی در این دوره پذیرش شوند.
حمید مهدیان با بیان این مطلب، در تشریح عاملی که می‌تواند منجر به تکمیل نشدن ظرفیت ۵۰۰ نفره پذیرش دانشجوی دکتری پژوهش‌محور سال ۹۰ شود ، گفت:شرط اینکه دانشجوی دکتری پژوهشی محور بتواند رسماً شروع به تحصیل کند این است که موضوع رساله دکتری‌اش در زمینه تقاضای یک کارفرمای بیرون از دانشگاه اعم از صنایع، دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف باشد و قرارداد پروژه‌ای با موضوع آن تقاضا تصویب شده باشد. لذا درست است که حدود ۵۰۰ مجوز برای پذیرش دانشجوی دکتری پژوهش‌محور صادر کرده‌ایم اما احتمال دارد در عمل تعداد کمی تحقق پیدا کند.
وی افزود: در مواردی واقعاً قرارداد با دستگاه اجرایی یا صنایع موجود است و پروژه با موضوع مورد تقاضای صنعت در حال انجام است. اما در مواردی هم صرفاً بین دانشگاه و صنعت، تفاهم‌نامه وجود دارد یعنی قرارداد هنوز به صورت رسمی و جدی امضا نشده است. لذا به دانشگاه‌ها تأکید کرده‌ایم زمینه شروع قراردادها با صنعت و دستگاه‌های اجرایی را آماده کنند تا به محض اینکه مراحل گزینش دانشجو طی شد بتوانند دانشجوی دکتری پژوهش‌محور پذیرش کنند.
مهدیان در پاسخ به اینکه “اگر دانشگاه‌ها موفق نشدند در سال ۹۰ در هر ۵۰۰ ظرفیت ایجاد شده برای پذیرش دانشجوی دکتری پژوهش‌محور، نسبت به جذب دانشجو اقدام کنند، تکلیف ظرفیت‌های خالی چه می‌شود؟” گفت: می‌توان در ظرفیت‌هایی که خالی مانده است برای آزمون دکتری سال۹۱ نسبت به پذیرش دانشجو اقدام کرد بنابراین ظرفیت‌هایی که در سال ۹۰ تکمیل نمی‌شوند سوخت نمی‌روند.
مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی پژوهش و فناوری وزارت علوم در اعلام تعداد موسسات آموزشی و پژوهشی مجری دوره‌های دکتری پژوهش‌محور گفت: ۳۰ موسسه که عمدتاً پژوهشگاه‌ها هستند مجری دوره‌های دکتری پژوهش‌محورند البته تعدادی از دانشگاه‌های بزرگ نیز مجری دکتری پژوهش‌محور شده‌اند.
مهدیان خاطرنشان کرد: هنوز تعداد زیادی از دانشگاه‌های بزرگ از جمله دانشگاه تهران خود را درگیر برگزاری دوره‌های دکتری پژوهش‌محور نکرده‌اند.
وی در پاسخ به اینکه آیا دوره‌های دکتری پژوهش‌محور فقط در رشته‌های فنی دایر شده‌اند، گفت: دوره‌های دکتری پژوهش‌محور الزاماً در رشته‌های فنی و دانشگاه‌های صنعتی نیستند بلکه در حوزه علوم انسانی نیز دانشجوی دکتری پژوهش‌محور پذیرش می‌شود. به عنوان نمونه دانشگاه علامه طباطبایی از جمله دانشگاه‌هایی است که خود را درگیر دوره‌های دکتری پژوهش‌محور کرده است.
مدیرکل دفتر نظارت و ارزیابی پژوهش و فناوری وزارت علوم درباره منبع هزینه‌ای اجرای دوره‌های دکتری پژوهشی محور ۹۰-۹۱ نیز گفت: برای دانشجوی دکتری پژوهش محور مطلقاً از بودجه دولت صرف نمی‌شود بلکه حق‌الزحمه‌های استاد راهنما، استاد مشاور و کل هزینه‌های دانشجوی دکتری پژوهش‌محور از محل قراردادهای پژوهشی تأمین می‌شود.

دکتری پژوهشی , دکتری پژوهش محور

دوره دکتری پژوهش محور در پژوهشگاههای مستقل وزارت علوم یا پژوهشکده‌های دانشگاه‌ها برای پاسخ به نیازهای کشور در ابعاد صنعتی، کشاورزی، عمرانی و غیره ایجاد شد.
این دوره مجوز شورای گسترش آموزش عالی را دارد.دوره دکتری پژوهشی کاملاً تقاضا محور است و یک سازمان یا دستگاه هزینه دوره را تامین می‌کند. دوره نیز در جهت برطرف کردن یکی از نیازهای آن دستگاه خواهد بود. موسسه‌های پژوهش محور که امکانات و زیر ساخت‌های لازم را دارند و برنامه پنج ساله آن‌ها به تصویب هیئت امنا رسیده باشد می‌توانند این دوره را برگزار کنند. همچنین دانشگاه‌ها نیز به ازای هر پنج نفر دانشجوی دکتری آموزشی پژوهشی می‌توانند یک دانشجوی دکتری پژوهش محور را به شرط اینکه استاد راهنما و طرح پژوهشی تقاضا محور داشته باشند پذیرش کنند. تعداد واحدهای درسی در دوره دکتری ۳۶ واحد است که در دوره دکتری آموزشی پژوهشی ۱۲ تا ۱۸ واحد آن درسی و ۱۸ تا ۲۴ واحد آن مربوط به رساله است. دوره دکتری پژوهش محور نیز ۳ تا ۸ واحد دروس مرتبط با رساله و ۲۸ تا ۳۳ واحد مربوط به رساله دارد.
در هر دو دوره پذیرش دکتری، کمیته راهبری هدایت دانشجو را بر عهده دارد که در دوره دکتری پژوهش محور این کمیته متشکل از معاون پژوهشی، مسئول گروه و کارفرما است و در دوره دکتری آموزشی پژوهشی نیز متشکل از استاد راهنما و دو نفر عضو هیئت علمی به انتخاب گروه است. مدت زمان مجاز تحصیل در دوره دکتری آموزشی پژوهشی حداقل سه سال و نیم و حداکثر چهار سال و نیم و در دوره دکتری پژوهش محور حداقل سه سال و حداکثر چهار سال است که در صورت نیاز تا یک نیمسال تمدید می‌شود. آیین نامه برگزاری دوره‌های دکتری پژوهش محور و آموزشی پژوهشی به تصویب وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رسیده و در هفته جاری به دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها ابلاغ شده که از سال تحصیلی ۹۱ – ۹۰ اجرا می‌شود.